بهرهبرداری از منابع طبیعی و معادن، طبق دستورات دینی، عقل و بنای عقلا، برای هر جامعهای جایز هست. از طرفی بین بهرهبرداری از معادن با حفظ جنگل و گونههای گیاهی و حیوانی خاص موجود در آن به علت آسیبزا بودن فعالیتهای معدنی، تزاحم به وجود آمده است و این امر باعث شده است که همواره بین سازمانهای متصدی حفاظت از محیطزیست و سازمانهای متصدی استحصال منابع معدنی، تعارض در حیطه قانونگذاری و تزاحم در حیطه اجرای قوانین وجود داشته باشد. در علم اصول، برای رفع تزاحم، راهکارهایی ارائه نمودهاند؛ مانند جمع بین طرفین تزاحم در صورت امکان و دفع و رفع تزاحم ازطریق قاعده اهم و مهم. در این گزارش با روش توصیفی - تحلیلی برای رفع هر کدام از موارد تزاحم، استفاده از قواعد اصولی، مورد بررسی قرار گرفته است.یافتههای این گزارش نشان میدهد که دو راهکار اساسی برای حل تزاحمات زیستمحیطی و منابع طبیعی با فعالیتهای معدنی وجود دارد: یک) تدوین استانداردها، ضوابط و معیارهای فنی زیستمحیطی برای فعالیتهای معدنی به طور دقیق و غیرقابلتفسیر. دو) نظارت بر اجرای برخی قوانین و مقرراتی که در حال حاضر معطل مانده و اجرا نمیشوند که اجرای این قوانین و مقررات میتواند بخش عمدهای از موانع تولید در حوزه معادن را برطرف کند و فضای کسبوکار را بهبود بخشد. برای رفع تزاحمات اکتشاف و استخراج معادن با منابع طبیعی و زیستمحیطی توصیههای سیاستی از قبیل تعیین استانداردها و شاخصهای آلایندگی محیطزیست، الزام معدنکاران به معدنکاری سبز، تشکیل شورای فنی جهت تصمیمگیری درباره روش استخراج و اکتشاف و ملاحظات زیستمحیطی، تعیین فرایند اخذ مجوز بهصورت شفاف، سنجش هوشمند آلایندههای زیستمحیطی و کنترل آلودگیها، استفاده از روشهای اکتشاف و استخراج با کمترین ضریب ایجاد آلودگی در محیطزیست و نظارت بر اجرای برخی قوانین و مقررات معطل مانده، ارائه میشود.
موسوی، سید تراب و آقایان، جواد. (1404). راهکارهای رفع تزاحمات زیستمحیطی با بهرهبرداری از معادن با رویکرد فقهی. دین و قانون، 13(47)، 211–245. https://doi.org/10.22034/qjrl.2025.279
MLA
موسوی، سید تراب، و آقایان، جواد. "راهکارهای رفع تزاحمات زیستمحیطی با بهرهبرداری از معادن با رویکرد فقهی"، دین و قانون، 13، 47، 1404، 211–245. doi: 10.22034/qjrl.2025.279
HARVARD
موسوی، سید تراب، و آقایان، جواد. (1404). 'راهکارهای رفع تزاحمات زیستمحیطی با بهرهبرداری از معادن با رویکرد فقهی'، دین و قانون، 13(47), pp. 211–245. doi: 10.22034/qjrl.2025.279
CHICAGO
موسوی، سید تراب و آقایان، جواد، "راهکارهای رفع تزاحمات زیستمحیطی با بهرهبرداری از معادن با رویکرد فقهی." دین و قانون، 13 47 (1404): 211–245, doi: 10.22034/qjrl.2025.279
VANCOUVER
موسوی سید تراب، آقایان جواد. راهکارهای رفع تزاحمات زیستمحیطی با بهرهبرداری از معادن با رویکرد فقهی. دین و قانون. 1404;13(47):211–245. doi: 10.22034/qjrl.2025.279