دین و قانون

دین و قانون

اهداف و چشم انداز

اهداف

    مجله «دین و حقوق» یک نشریه علمی پژوهشی و داوری‌شده به صورت فصلنامه است که به مطالعه دقیق و نظام‌مند تلاقی آموزه‌های دینی، نظریه حقوقی و رویه قضایی اختصاص دارد. این مجله که توسط مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی منتشر می‌شود، به‌عنوان محفلی میان‌رشته‌ای برای پژوهشگران، حقوقدانان، فعالان عرصه حقوق و صاحب‌نظران عمل می‌کند که به بررسی چگونگی تأثیرگذاری، شکل‌دهی و تعامل اصول دینی با نظام‌های حقوقی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی می‌پردازند. اهداف این مجله عبارت است از:

۱. گسترش پژوهش‌های میان‌رشته‌ای: ترویج کاوش نظری دقیق و تحلیل حقوقی کاربردی در نقطه تلاقی حقوق تطبیقی، فلسفه حقوق و مطالعات دینی، و فراهم‌آوردن زمینه گفتگو میان جوامع علمی گوناگون.

۲. پیوند دین و حقوق موضوعه: کاهش شکاف میان پژوهش‌های دینی و حقوق موضوعه از طریق فراهم‌آوردن بستری برای پژوهش‌های اصیل که رابطه پویا میان هنجارهای دینی و چالش‌های حقوقی معاصر را بررسی می‌کنند.

۳. مشارکت در سیاست‌گذاری حقوقی آگاهانه: تولید دانشی که هم از استحکام علمی برخوردار باشد و هم از نظر عملی برای قانون‌گذاران، قضات، سیاست‌گذاران و پژوهشگران در سراسر جهان مرتبط و سودمند باشد، و بدین‌سان از اصلاحات حقوقی مبتنی بر شواهد و حکمرانی مطلوب پشتیبانی کند.

۴. تسهیل گفتگوی تطبیقی و بین‌فرهنگی: تشویق تحلیل‌های تطبیقی حقوق اسلامی و دیگر سنت‌های حقوقی دینی، و ترویج تفاهم متقابل و تعامل سازنده میان نظام‌های حقوقی و بافت‌های فرهنگی.

۵. پرداختن به چالش‌های حقوقی معاصر: بررسی انطباق استدلال‌های فقهی کلاسیک با حکمرانی مدرن، تحولات فناورانه و واقعیت‌های اجتماعی در حال تحول، از جمله مسائل نوپدید در حوزه اخلاق زیستی، حقوق بشر و حقوق تجاری و مالی.

۶. پاسداشت اصالت و تعالی علمی: حفظ بالاترین استانداردهای داوری علمی، دقت تحریریه و اصالت علمی در انتشار مقالات، مطالعات موردی، تحلیل‌های تطبیقی و نقد کتاب.

 

حوزه‌های موضوعی مجله

    مجله «دین و حقوق» از پژوهش‌های اصیلی استقبال می‌کند که به تلاقی آموزه‌های دینی، نظریه حقوقی و رویه قضایی می‌پردازند. حوزه فعالیت این مجله شامل، اما محدود به، موضوعات زیر است:

۱. حقوق و فقه اسلامی

  • نظریه حقوقی اسلامی کلاسیک و معاصر (اصول فقه)

  • مکاتب فقهی اسلامی و روش‌شناسی‌های آن‌ها

  • کاربردهای فقه در بافت‌های مدرن

  • اجتهاد، تقلید و پویایی‌های استدلال حقوقی

  • حقوق کیفری، مدنی و آیین دادرسی اسلامی

۲. حقوق تطبیقی و سنت‌های حقوقی دینی

  • مطالعات تطبیقی نظام‌های حقوقی اسلامی، مسیحی، یهودی، هندو، بودایی و دیگر نظام‌های حقوقی دینی

  • حقوق کاننیک و فقه کلیسایی

  • سنت‌های حقوقی عرفی و بومی در گفتگو با هنجارهای دینی

  • تعدد حقوقی و همزیستی نظام‌های حقوقی دینی و سکولار

۳. مطالعات قانون اساسی و تقنینی

  • روابط دین و دولت و طراحی قانون اساسی

  • آزادی مذهبی، مقررات استقرار دین و تسهیلات دینی

  • نقش دین در تفسیر قانون اساسی

  • فرآیندهای تقنینی متأثر از اصول دینی

  • سازگاری هنجارهای دینی با حکمرانی قانون اساسی

۴. حقوق بشر و حقوق دینی

  • تنش‌ها و همگرایی‌های میان حقوق دینی و چارچوب‌های بین‌المللی حقوق بشر

  • آزادی دین، وجدان و بیان

  • برابری جنسیتی، حقوق اقلیت‌ها و سنت‌های حقوقی دینی

  • نسبی‌گرایی فرهنگی، جهان‌شمولی و سیاست حقوق

۵. اخلاق زیستی، حقوق سلامت و دین

  • دیدگاه‌های دینی درباره اخلاق پزشکی و معضلات اخلاق زیستی

  • مسائل آغاز و پایان زندگی در اندیشه حقوقی دینی

  • حقوق باروری، مهندسی ژنتیک و حقوق دینی

  • مخالفت‌های دینی در مراقبت‌های بهداشتی و سیاست سلامت عمومی

۶. حقوق تجاری، مالی و اقتصادی

  • مالی اسلامی، بانکداری و ساختارهای صکوک

  • اصول دینی در حقوق قرارداد، مالکیت و تجارت

  • سرمایه‌گذاری اخلاقی و رویه‌های تجاری منطبق با موازین دینی

  • زکات، وقف و موقوفات خیریه در چارچوب‌های حقوقی

۷. حقوق خانواده و احوال شخصیه

  • ازدواج، طلاق و ارث در نظام‌های حقوقی دینی

  • حضانت، ولایت و رفاه کودک

  • نظام‌های ازدواج دینی و مدنی

  • جنسیت و روابط خانوادگی در بافت‌های حقوقی دینی و سکولار

۸. فلسفه حقوق و نظریه حقوقی

  • حقوق طبیعی، حقوق الهی و پوزیتیویسم حقوقی

  • مبانی دینی تعهد و اقتدار حقوقی

  • عدالت، انصاف و رحمت در اندیشه حقوقی دینی

  • معرفت‌شناسی و هرمنوتیک در تفسیر حقوقی دینی

۹. دین، فناوری و مسائل حقوقی نوپدید

  • هوش مصنوعی، الگوریتم‌ها و اخلاق حقوقی دینی

  • حریم خصوصی دیجیتال، حفاظت از داده‌ها و هنجارهای دینی

  • زیست‌فناوری، فراانسان‌گرایی و حقوق دینی

  • فضای مجازی، جوامع مجازی و اقتدار دینی

۱۰. دین، حکمرانی و سیاست عمومی

  • نقش نهادهای دینی در حکمرانی عمومی

  • دین و مشروعیت دموکراتیک

  • سکولاریسم، پساسکولاریسم و عقل عمومی

  • حقوق دینی و روابط بین‌الملل.

 

انواع مقالات

    مجله «دین و حقوق» منتشر می‌کند:

  • مقالات پژوهشی اصیل: مشارکت‌های ماهوی و داوری‌شده که یافته‌های اصیل یا پیشرفت‌های نظری را ارائه می‌دهند.

  • مطالعات موردی: تحلیل‌های عمیق از پرونده‌های حقوقی خاص، تحولات تقنینی یا رویدادهای قضایی.

  • تحلیل‌های تطبیقی: مقایسه‌های نظام‌مند نظام‌های حقوقی، دکترین‌ها یا رویه‌ها در سنت‌های دینی یا حوزه‌های قضایی مختلف.

  • مقالات مروری: ترکیب‌های انتقادی از پژوهش‌های موجود درباره مضامین مهم.

  • نقد کتاب: ارزیابی‌های علمی از انتشارات اخیر در این حوزه.

مخاطبان

    مجله «دین و حقوق» در خدمت پژوهشگران، حقوقدانان، فعالان عرصه حقوق، سیاست‌گذاران، قانون‌گذاران، قضات، متکلمان و پژوهشگران حوزه‌های حقوق، دین، فلسفه، علوم سیاسی و رشته‌های مرتبط در سراسر جهان است.

تعهد تحریریه

    مجله «دین و حقوق»  متعهد به موارد زیر است:

  • داوری علمی دقیق و دوسوکور

  • استقلال تحریریه و آزادی علمی

  • رویه‌های انتشار اخلاقی و شفافیت

  • انتشار به‌موقع و گسترش دامنه انتشار

  • فراگیری و احترام به دیدگاه‌های علمی متنوع