فصلنامه علمی ترویجی دین و قانون
(Quarterly Journal of Religion and Law)
فصلنامه علمی ترویجی «دین و قانون» به همت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و با هدف ایجاد زمینهای علمی و کاربردی برای گفتوگوی عمیق میان دو عرصه مهم و اثرگذار فقه اسلامی و قانونگذاری معاصر منتشر میشود؛ دو ساحتی که از ارکان بنیادین در ساماندهی ساختار حقوقی و نظم اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی ایران بهشمار میروند.
در جهان امروز، حضور مؤثر فقه در عرصه اجتماع، منوط به درک اقتضائات ساختاری و کارکردی قانون بهعنوان ابزار اصلی تنظیم روابط اجتماعی است. از سوی دیگر، دینی و الهی شدن قانون نیز در گرو صدور آن از دل فقه و تداوم ارتباط علمی با آن میباشد. این تعامل دوسویه، مستلزم نوعی تلاش علمی دوجهته است: نخست، فقه باید به سمت فهم عمیق نظام قانونگذاری حرکت کند و با بهرهگیری از این شناخت، به اجتهادهای کارآمد و زمانمند بپردازد؛ دوم، قانون نیز باید از رجوع پراکنده، ذوقی و سلیقهای به فقه پرهیز کرده و با رویکردی جامع، عمیق و نظاممند به آن تکیه نماید.
در این چارچوب، مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، با اتکاء به ظرفیتهای علمی و فکری حوزه علمیه، درصدد آن برآمد تا پژوهشهایی از جنس کاربردی ـ تقنینی را سامان دهد و فصلنامه «دین و قانون» را بهعنوان بستری برای نشر دستاوردهای علمی در این حوزه تأسیس کند. این نشریه از بهار ۱۳۹۲ فعالیت خود را آغاز کرده است.
این فصلنامه سه محور بنیادین را بهطور خاص مورد توجه قرار میدهد:
مطالعات تطبیقی فقه و حقوق با هدف بررسی همگراییها، تفاوتها و امکان گفتوگو میان نظام فقهی و نظام حقوقی؛
مطالعات مقارن فقه امامیه و فقه اهل سنت با رویکرد تقویت تنوع فقهی و فهم بینمذهبی در فرآیند تقنین؛
توجه به نیازهای تقنینی کشور با تکیه بر ظرفیتهای فقه برای پاسخ به مسائل نوپدید حقوقی و اجتماعی.
بدینوسیله، فصلنامه «دین و قانون» کوشیده است خلأ مهمی را در ادبیات علمی کشور در خصوص «رابطه دین و قانون» جبران کند؛ موضوعی بنیادین که با وجود جایگاه کلیدی آن در نظام اسلامی، تاکنون کمتر بهصورت علمی و نظاممند مورد توجه قرار گرفته است.
این نشریه، تجلی دغدغههای علمی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در جهت گسترش تعامل حوزههای علمیه و دانشگاهها در عرصه قانونگذاری و فقه حکومتی است. از جمله اهداف راهبردی آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ارائه ایدههای نو و تحلیلهای انتقادی پیرامون پیوند میان فقه و قانون؛
توسعه روششناسی «استنباط فقهی معطوف به قانون» و تبیین مسائل نظری آن؛
پاسخگویی به نیازهای تقنینی روز جامعه بر اساس مبانی فقهی؛
ارزیابی و نقد فقهی قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی؛
فراهم ساختن زمینه برای تبادل علمی بین اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی.
بر اساس مصوبه جلسه ۱۰۹ شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی حوزه علمیه قم به تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ و نامه شماره ۹۵۶ این شورا مورخ ۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، فصلنامه «دین و قانون» موفق به کسب رتبه علمی ـ ترویجی حوزوی شده است. این امر بیانگر جایگاه علمی و نهادینه فصلنامه در نظام آموزشی و پژوهشی حوزههای علمیه میباشد.
در راستای توسعه خدمات دیجیتال مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، پایگاه اینترنتی فصلنامه «دین و قانون» آماده دریافت مقالات علمی اساتید، پژوهشگران و دانشپژوهان حوزه و دانشگاه در زمینههای مرتبط با فقه و قانونگذاری است. از پژوهشگران علاقهمند دعوت میشود مقالات خود را با رعایت استانداردهای علمی به این نشریه ارسال نمایند.
نوع اعتبار: علمی ـ ترویجی (حوزوی)
سال آغاز انتشار: بهار ۱۳۹۲
توالی انتشار: فصلنامه
نوع داوری: بسته (با دو داور)
میانگین زمان داوری: ۴ ماه
زبان نشریه: فارسی (با چکیدههای انگلیسی و عربی)
نوع انتشار: چاپی / الکترونیکی
نوع دسترسی: آزاد (دسترسی رایگان به متن کامل مقالات)
هزینه داوری و چاپ: ندارد