فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

نگرشی تقنینی به «حق بر تأمین اجتماعی سالمندان» در نظم حقوق کنونی ایران و اسناد بین‌المللی

نویسنده
چکیده
پیری جمعیت و پدیده سالمندی، برساخت جامعه انسانی کنونی و مولود «کاهش میل به فرزندآوری» و «افزایش سن امید به زندگی» به شمار می‌آید. براساس تخمین‌های مبتنی بر سرشماری‌ها، در سی سال آینده، یک سوم از جمعیت ایران را قشر سالمند به خود اختصاص خواهد داد. از آنجا که پدیده پیری جمعیت و سالمندی، تدریجی به وقوع می‌پیوند و هم‌اکنون نیز جامعه ایرانی درگیر آن شده است، باید برای پاسخگویی به نیاز سالمندان را ازامروز اندیشید. این مقاله به بررسی مهم‌ترین دغدغه‌های مرتبط با این موضوع پرداخته است. یکی از مهم‌ترین ابعاد حقوق سالمندان، حق بر تأمین اجتماعی است. تأمین اجتماعی اگرچه اختصاصی به سالمندان ندارد، اما بخشی از کارکرد اساسی خود را در زمان سالمندی و بازنشستگی به‌نمایش می‌گذارد. تأمین اجتماعی سالمندان عمده در دو موضوع پرداخت مستمری و پرداخت هزینه‌های درمان اهمیت می‌یابد. دراین مقاله و در راستای تبیین ابعاد حق بر تأمین اجتماعی در منظومه حقوق سالمندان، ضمن بررسی مفاد اسناد بین‌المللی و هنجارهای لازم‌الاجرا در نظام حقوقی ایران، دو مسأله مهم سالمندان درخصوص «سن بازنشستگی اجباری» و «پرداخت مطلوبتر مستمری و هزینه‌های درمان» مورد بررسی قرار گرفته‌اند. براساس یافته‌های این مقاله، دولت در سال‌های آینده و مبتنی بر نیاز جامعه سالمند، علاوه بر ارتقای سن بازنشستگی در نظام حقوق استخدامی و حقوق کار، باید زمینه بهره‌مندی افراد از منابع درآمدی متعدد در زمان سالمندی را تمهید کند
کلیدواژه‌ها