فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

تأملی بر جایگاه قوه مقننه در اندیشه حقوق اساسی شهید بهشتی

نویسندگان
چکیده
در هنگام تدوین و بررسی قانون اساسی جمهوری اسلام ایران در سال 1358، بحث‌‌های متعددی پیرامون جایگاه قوه مقننه میان اعضای مجلس بررسی و تصویب این قانون وجود داشت. در این میان شهید بهشتی نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری ساختار کنونی قوه مقننه در قانون اساسی داشت. بازخورد این بحث‌‌ها را می‌‌توان در تأثیر نظریه امت و امامت ایشان در مواردی چون، معنای قانونگذاری مجلس شورای اسلامی، حدود اختیارات مجلس، قانونگذاری تفویضی، جایگاه شورای نگهبان در ارتباط با مجلس، مصونیت پارلمانی و جایگاه نمایندگان مجلس دید. در این مقاله سعی شده است به برخی از مسائل مرتبط با قوه مقننه در اندیشه و نگاه شهید بهشتی در هنگام تدوین و بررسی قانون اساسی پرداخته شود. بر این اساس ابتدا به جایگاه کلی نهاد تقنین و قوه مقننه در اندیشه ایشان پرداخته و سپس مباحث مربوط به قوه مقننه در دیدگاه‌‌های ایشان مرور خواهیم نمود. فرض اساسی این مقاله بر این مبنا استوار است که اندیشه شهید بهشتی به لحاظ جایگاه حقیقی و حقوقی خویش در پایه‌ریزی برخی مؤلفه‌‌های مجلس شورای اسلامی به شکل کنونی مؤثر بوده است.