جمع‌آوری زکات به‌عنوان سازوکار مبارزه با فقر در برخی کشورها مورد توجه و در عین حال در بیشتر کشورهای اسلامی مورد غفلت قرار گرفته؛ به گونه‌ای که از کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی، فقط پانزده کشور جمع‌آوری زکات را سازمان داده­اند. در برخی از این کشورها پرداخت زکات به یک سازمان دولتی خاص واگذار شده و الزامی است و دولت مسئول جمع‌آوری و توزیع زکات است. در بعضی دیگر از کشورهای اسلامی، منابع و مصارف زکات به یک سازمان دولتی یا شبه‌دولتی واگذار شده و پرداخت آن داوطلبانه است. لذا مکلفان در این کشورها می‌توانند زکات واجب را خود به مصارف شرعیه برسانند یا به نهادهای خیریه مردمی سپرده تا آنها در مصارف شرعیه مصرف کنند.
 ایران نیز بر اساس قانون مصوب 1390، جمع‌آوری و هزینه‌کرد زکات را ـ که پرداخت آن داوطلبانه است ـ به نهاد کمیته امداد امام خمینی واگذار کرده و منابع و مصارف زکات را بر پایه دیدگاه‌های فقهی انجام می‌دهد.
در این تحقیق، زکات از دیدگاه فقهی مورد بررسی و قانون زکات در ایران و کشورهای اسلامی بیان شده و عملکرد کمیته امداد در زمینه جمع‌آوری زکات بر پایه اطلاعات و آمارهای موجود مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
 نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد کمیته امداد یک فرصت برای نهاد زکات است و کمک‌های مالی دولت برای تقویت این نهاد نوپا می‌تواند یک فرصت تلقی گردد؛ اما این قانون با محدودیت‌هایی، ازجمله محدود بودن موارد شمول زکات، عدم کارایی لازم در حوزه تخصیص و توزیع منابع زکات، و ساختار غیراجباری مواجه است که نیازمند بازنگری علمی دقیق در قوانین زکات کشور با استفاده از تجارب سایر کشورهای اسلامی است.