فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

مطالعه منابع حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ تأملی بر تغییر لوایح دولتی در مجلس شورای اسلامی

نوع مقاله : Research Article

نویسندگان
1 استادیار حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی دانشگاه قم؛ قم ، ایران
2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی؛ قم؛ایران
چکیده
در این پژوهش با تأمل و تعمق در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران - از جمله بررسی، تحلیل و نقد قانون اساسی، آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، دیدگاه‌های مجلس خبرگان قانون اساسی، شورای نگهبان و شورای بازنگری قانون اساسی - و با رویکردی توصیفی، تحلیلی و انتقادی، تلاش شده است به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که مجلس شورای اسلامی در فرایند بررسی و تصویب لوایح تا چه اندازه اختیار دارد لوایح پیشنهادی دولت را تغییر دهد، و چه نقدهایی بر رویه موجود مجلس در این زمینه وارد است؟ بر اساس یافته‌های این پژوهش، و با اتکا به تحلیل قانون اساسی، بررسی نظرهای مجلس خبرگان قانون اساسی و تأمل در سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری، نتیجه حاصل آن است که مطلق‌انگاری صلاحیت و اختیارات مجلس شورای اسلامی در تغییر لوایح دولت، با فلسفه و مبانی ابتکار قانون در قوه مجریه سازگار نیست. ازاین‌رو می‌توان گفت با اصلاحاتی در آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، بازنگری در رویه شورای نگهبان و تطبیق آیین‌نامه داخلی مجلس با بندهای ششم و هفتم سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری، حدود و ضوابط صلاحیت مجلس در اصلاح و تغییر لوایح دولت قابل‌تنظیم و سامان‌دهی منسجم‌تری خواهد بود.
کلیدواژه‌ها