حریم خصوصی از حقوق بنیادین اشخاص و از مهم‌ترین جلوه‌های کرامت انسانی است که در فقه امامیه نیز بر پایه آیات قرآن، روایات و قواعد فقهی، اصل بر مصونیت آن از مداخله دیگران، به‌ویژه حکومت، است. با وجود این، فقه امامیه در مواردی استثنایی، مداخله حکومت را به‌منظور تأمین مصالح برتر، مانند حفظ نظام، اجرای عدالت، استیفای حقوق و تأمین امنیت عمومی، مشروع دانسته است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که منطق فقهی حاکم بر استثناهای مداخله حکومت در حریم خصوصی چیست و این استثناها تابع چه قیودی هستند؟ پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه‌ای، ضمن بررسی آیات، روایات، قواعد فقهی و آرای فقهای امامیه، نخست مبانی اصل مصونیت حریم خصوصی و سپس موجبات مشروعیت مداخله حکومت را تحلیل کرده و در ادامه، نظام قیود حاکم بر این استثناها را بازسازی نموده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در فقه امامیه، مداخله حکومت، حکمی استثنایی و خلاف اصل است؛ ازاین‌رو، مشروعیت آن تنها در موارد منصوص یا مبتنی بر مصالح ضروری پذیرفته می‌شود و اعمال آن نیز به مجموعه‌ای از قیود ناظر به تحقق جواز، نحوه اعمال مداخله، رعایت حقوق اشخاص و صلاحیت مراجع مداخله‌گر مقید است. بر این اساس، فقه امامیه با استقرار منطقی محدودکننده، از تبدیل استثنا به قاعده و از توسعه بی‌ضابطه مداخلات حکومتی در حریم خصوصی جلوگیری می‌کند.
احمدی أتویی,عبدالرضا . (1404). اصل و استثنا در مداخله حکومت در حریم خصوصی؛ تحلیلی از فقه امامیه. (e296). فصلنامه دین و قانون, 13(49), e296 doi: 10.22034/qjrl.2026.426.1086
MLA
احمدی أتویی,عبدالرضا . "اصل و استثنا در مداخله حکومت در حریم خصوصی؛ تحلیلی از فقه امامیه" .e296 , فصلنامه دین و قانون, 13, 49, 1404, e296. doi: 10.22034/qjrl.2026.426.1086
HARVARD
احمدی أتویی عبدالرضا. (1404). 'اصل و استثنا در مداخله حکومت در حریم خصوصی؛ تحلیلی از فقه امامیه', فصلنامه دین و قانون, 13(49), e296. doi: 10.22034/qjrl.2026.426.1086
CHICAGO
عبدالرضا احمدی أتویی, "اصل و استثنا در مداخله حکومت در حریم خصوصی؛ تحلیلی از فقه امامیه," فصلنامه دین و قانون, 13 49 (1404): e296, doi: 10.22034/qjrl.2026.426.1086
VANCOUVER
احمدی أتویی عبدالرضا. اصل و استثنا در مداخله حکومت در حریم خصوصی؛ تحلیلی از فقه امامیه. فصلنامه دین و قانون. 1404;13(49):e296. doi: 10.22034/qjrl.2026.426.1086
