این پژوهش به تبیین مبنای فقهی پایان جنگ در اسلام میپردازد و میکوشد تعیین کند که صرف قطع تجاوز برای توقف نبرد کافی نیست، بلکه باید جنگ تا تنبیه و پشیمانی متجاوز ادامه یابد. ابتدا در سطح صغروی، مراتب قطع تجاوز و مفهوم تنبیه دشمن تحلیل میشود؛ سپس در سطح کبروی، دو حالت مورد بررسی قرار میگیرد: وضعیت مساعد برای ادامه جنگ و دیگری حالت اضطرار و وخامت اوضاع. در حالت نخست با استناد به ادله چهارگانه نقلی، ثابت میشود که معیار خاتمه مشروع جنگ، تحقق بازدارندگی واقعی از طریق تأدیب دشمن است و ترک زودهنگام نبرد با تحدید قرآنی برای جهاد، اهداف تشریعی جهاد، حفظ عزت اسلامی و قاعده نفی سبیل، منافات دارد؛ چنانکه عقل نیز به ادامه جنگ تا تنبیه متجاوز حکم میکند. در حالت دوم، توقف جنگ تنها در صورتی مجاز شمرده میشود که ادامه آن به نابودی ملت یا نظام اسلامی بینجامد و ضرورت قهری تحقق یابد. دستاورد نهایی مقاله آن است که پایان جنگ تنها با تحقق تنبیه و تقاص دشمن مشروع است، مگر آنکه مصلحت راجحه یا اضطرار قهری اقتضا کند؛ همچنین هرگونه آتشبس باید در چارچوب مصالح امت اسلامی و محور مقاومت نه صرفاً منافع ملی، تنظیم شود.
سخایی فر,سیف الله . (1404). معیار شرعی پایان جنگ با نگاه تطبیقی به جنگ رمضان ۱۴۰۴. فصلنامه دین و قانون, 13(50), 201-225. doi: 10.22034/qjrl.2026.294
MLA
سخایی فر,سیف الله . "معیار شرعی پایان جنگ با نگاه تطبیقی به جنگ رمضان ۱۴۰۴", فصلنامه دین و قانون, 13, 50, 1404, 201-225. doi: 10.22034/qjrl.2026.294
HARVARD
سخایی فر سیف الله. (1404). 'معیار شرعی پایان جنگ با نگاه تطبیقی به جنگ رمضان ۱۴۰۴', فصلنامه دین و قانون, 13(50), pp. 201-225. doi: 10.22034/qjrl.2026.294
CHICAGO
سیف الله سخایی فر, "معیار شرعی پایان جنگ با نگاه تطبیقی به جنگ رمضان ۱۴۰۴," فصلنامه دین و قانون, 13 50 (1404): 201-225, doi: 10.22034/qjrl.2026.294
VANCOUVER
سخایی فر سیف الله. معیار شرعی پایان جنگ با نگاه تطبیقی به جنگ رمضان ۱۴۰۴. فصلنامه دین و قانون. 1404;13(50):201-225. doi: 10.22034/qjrl.2026.294
