مشارکت سیاسی ضمن برخورداری از مبانی دینی؛ اصلی­ترین عنصر تحقق جمهوریت محسوب می­شود. این نوشتار در پی شناسایی الگوی مطلوب  مشارکت سیاسی و آسیب‌های قانونی، ساختاری و رفتاری آن در جمهوری اسلامی ایران می­باشد. پرسش اصلی آن است که جمهوری اسلامی برای تحقق مشارکت سیاسی مطلوب با چه آسیب­های قانونی، ساختاری و رفتاری مواجه است؟ بدین‌منظور با روش توصیفی‌‌­- ‌تحلیلی به آسیب‌های مشارکت سیاسی در ساحت‌های تقنین، ساختار و کارگزار پرداخته‌ شد. عینیت یافتن مشارکت سیاسیِ ترازِ جمهوری اسلامی ایران، با آسیب‌هایی در این سه حوزه مواجه است. مهم‌ترین آسیب‌های حوزه تقنین و ساختار را می‌توان فقدان قانون جامع و کارآمد، تقلیل‌گرایی در کارکرد احزاب، کاهش سرمایه نخبگی، وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی و عدم شایسته‌سالاری دانست. افزون بر آن غفلت از نقش تربیت فکری شهروندان در ایجاد مشارکت سیاسی و تقلیل مشارکت سیاسی مطلوب به شرکت حداکثری در انتخابات از مهم‌ترین بینش‌ها و گرایش‌های آسیب‌زای رفتاری و کارگزاری است که مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی از آن رنج می‌برد.