فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

الزامات قانون‌گذاری در حوزه صیانت از حقوق عامه در برابر حیوانات مضر و خطرناک

نویسنده
حسینعلی بای
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران.
10.225/qjrl.2023.229
چکیده
ساماندهی وضعیت نگهداری، خرید و فروش، حمل و گرداندن حیوانات ازجمله خلأهای قانونی نظام حقوقی کشور ماست. در طول سالیان اخیر در دوره‌های مختلف مجلس طرح‌ها و لوایح مختلفی برای رفع خلأ قانونی مذکور تدوین و به مجلس ارائه شده است.  در این مقاله تلاش شده است ضمن تبیین رویکرد اسلام به این مسئله، ضوابط قانون‌گذاری در این باره با تأکید بر موازین شریعت و نیز اقتضائات اجرای قانون مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر این، رویکرد طرح‌ها و لوایح ارائه‌شده جهت دستیابی به راهکار مطلوب مورد نقد و ارزیابی قرار می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
ساماندهی حیوانات
حیوانات اهلی
حیوانات وحشی
سگ‌گردانی
  1. نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت، مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث، 1408 ق.
  2. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1363.
  3. حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، 29ج، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم، 1409 ق.
  4. محقق حلّى، ‌نجم الدین جعفر بن حسن، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، 4 جلد، مؤسسه اسماعیلیان، قم، دوم، 1408 ق.
  5. علامه حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، 3ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم - ایران، اول، 1413 ق
  6. نجفى، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، 43ج، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، هفتم، بی تا.
  7. امام خمینى، سید روح اللّه موسوى، تحریر الوسیلة، 2ج، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، اول، بی‌تا.
  8. علامه حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، 15ج، مجمع البحوث الإسلامیة، مشهد، اول، 1412 ق.
  9. شیخ مفید، محمّد بن محمد بن نعمان عکبرى، المقنعة (للشیخ المفید)، در یک جلد، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید - رحمة الله علیه، قم، اول، 1413 ق
  10. شیخ طوسى، ابو جعفر محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الإمامیة، 8ج، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، تهران، سوم، 1387 ه‍ ق.
  11. شهید ثانى، زین الدین بن على، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشّى - کلانتر)، 10ج، کتابفروشى داورى، قم، 1410 ه‍ ق.
  12. فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، 4ج، مؤسسه اسماعیلیان، قم، 1387 ه‍ ق.
  13. فاضل هندى، محمد بن حسن، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، 11ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، 1416 ه‍ ق.
  14. علامه حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، تذکرة الفقهاء (ط - الحدیثة)، 14ج، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم.
  15. حسینی عاملى، سید جواد بن محمد‌، مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلاّمة (ط - الحدیثة)، 23ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، 1419 ه‍ ق.
  16. محقق بحرانى، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، 25ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، 1405 ه‍ ق.
  17. النوادر، سید فضل اللّه‌ راوندى.
  18. علامه حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، 3ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول، 1413 ق.
  19. سبزوارى، سید عبد الأعلى، مهذّب الأحکام (للسبزواری)، 30ج، مؤسسه المنار - دفتر حضرت آیة الله، قم، چهارم، 1413 ه‍ ق.
  20. کیدرى، قطب الدین، محمد بن حسین، إصباح الشیعة بمصباح الشریعة، در یک جلد، مؤسسه امام صادق علیه السلام، قم، 1416 ه‍ ق.
  21. سلاّر، حمزة بن عبد العزیز، المراسم العلویة و الأحکام النبویة، در یک جلد، منشورات الحرمین، قم، 1404 ه‍ ق.
  22. ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى، 3ج، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، دوم، 1410 ه‍ ق.
  23. شهید اول، محمد بن مکى، اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة، در یک جلد، دار التراث - الدار الإسلامیة، بیروت، 1410 ه‍ ق.
  24. امام خمینى، سید روح اللّه موسوى، المکاسب المحرمة (للإمام الخمینی)، 2ج، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره، قم، 1415 ه‍ ق.
  25. مکارم شیرازى، ناصر‌، أنوار الفقاهة - کتاب التجارة (لمکارم)، در یک جلد، انتشارات مدرسة الإمام علی بن أبی طالب علیه السلام، قم، 1426 ه‍ ق.
  26. فاضل لنکرانى، محمد موحدى، تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة - المکاسب المحرمة، در یک جلد، مرکز فقهى ائمه اطهار علیهم السلام، قم، 1427 ه‍ ق.
  27. سبحانی، جعفر‌، المواهب فی تحریر أحکام المکاسب، در یک جلد، مؤسسه امام صادق علیه السلام، قم، 1424 ه‍ ق.