معیار تشخیص تاجر و معاملات تجاری چندان هویدا نیست؛ حال آنکه آثار علمی و عملی متعددی بر آن مترتب میشود. لذا مسئله مهم و درعینحال دشواری که از دیرباز در برابر حقوقدانان مطرح بوده، این است که آیا حقوق تجارت، حقوق تجار است یا حقوق اعمال تجاری؛ دیگر اینکه در توصیف و شناسایی تاجر و معاملات تجاری کدامیک ملاک و معیار است و مبنای شناخت دیگری قرار میگیرد. آیا شخص تاجر معیار شناخت اعمال تجاری است یا برعکس. بنابراین معاملات تجاری معیار و ضابطه شناخت اشخاص تاجر از غیرتاجرند. در برابر این پرسش به لحاظ نظری و تئوریک، سه نظریه موضوعی، شخصی و مختلط خودنمایی میکند که براساس نظریه موضوعی، حقوق تجارت حقوق معاملات تجارتی است. مطابق نظریه شخصی، حقوق تجارت حقوق تجار است و روابط میان تجار را تنظیم میکند. نظریه مختلط نیز ترکیب مختلطی از دو مفهوم را داراست. این پژوهش در سایه توصیف و تحلیل مواد قانونی و گزارههای حقوقی پس از بیان هریک از دیدگاههای مذکور و بررسی استدلالهای موجود، به نقد و بررسی آنها پرداخته و درنهایت از اندیشه ترکیبی (اصلی و فرعی) دفاع کرده و آن را موافق با مقررههای قانونی و اصول حقوقی دانسته و بر اعمال آن در لایحه جدید قانون تجارت تأکید دارد.
خلاقی، بهروز، (سال تحصیلی ۶7ـ۱۳۶8)، جزوه حقوق تجارت (۳)، اسناد تجاری، دوره کارشناسی، تهران: انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
ــــــــــــــ، (سال تحصیلی ۷1ـ۱۳۷2)، جزوه حقوق تجارت، نظریه عمومی حاکم بر اسناد تجاری، اعتبارنامههای تجاری، قراردادهای تجاری، دوره کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، تهران: انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
ــــــــــــــ، (سال تحصیلی 1371ـ1372)، جزوه حقوق تجارت، نظریه عمومی حاکم بر اسناد تجاری، اعتبارنامههای تجاری، قراردادهای تجاری، دوره کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، تهران: انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
اسکینی، ربیعا، (۱۳۷۳)، حقوق تجارت تطبیقی، برات، سفته و چک در حقوق ایران، فرانسه و انگلیس، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد.
ـــــــــــــ ، (1383)، حقوق تجارت، (کلیات، معاملات تجاری، تجار و سازماندهی فعالیت تجاری)، تهران: سمت، چاپ سوم.
اشتری، محمد، (بیتا)، مسئولیت مدنی متصدیان حملونقل زمینی، رساله دکتری حقوق خصوصی، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
آذری، آذر کیوان، (۱۳۵۶)، «نقدی بر ماده 3 قانون تجارت»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۲۰.
ـــــــــــــــ ، (۱۳۵۵)، تقریرات حقوق تجارت (۱)، تهران: انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
حسنی، حسن، (1380)، حقوق تجارت، تهران: میزان، چاپ دوم.
دمرچیلی، محمد و دیگران، (1384)، قانون تجارت در نظم حقوقی کنونی، تهران: میثاق عدالت، چاپ چهارم.
ذهنی بک، عبدالسلام، (۱۹۲۷)، فی القانون التجاری، قاهره: مطبعة الاعتماد.
رسایینیا، ناصر، (1373)، کلیات حقوق بازرگانی (تجارت)، تهران: ویستار.
زینی، علی، (1945)، اصول القانون التجاری، الجزء الأول، النظریة العامة و الشرکات، قاهره: مکتبة النهضة المصریة، الطبعة الثانیه.
ستوده تهرانی، حسن، (1388)، حقوق تجارت، ج1، تهران: دادگستر، چاپ بیستوچهارم.
ستوده تهرانی، حسن، (1375)، حقوق تجارت، ج۱، تهران: دادگستر، چاپ دوم.
شامبیاتی، ژاله، (1346)، «تجار حکمی در حقوق ایران»، مجله کانون وکلا، شماره ۱۰۷، سال ۱۹.
عبادی، محمدعلی، (۱۳۶۸)، حقوق تجارت، تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ پنجم.
عبدیپور فرد، ابراهیم، (1401)، حقوق تجارت، ج1، تهران: مجد.
عرفانی، محمود، (1375)، حقوق تجارت، ج1، تهران، مؤسسه انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ هشتم.
ــــــــــــــ ، (۱۳۶۵)، حقوق تجارت، ج۱، تهران: جهاد دانشگاهی.
عمید، حسن، (1384)، فرهنگ فارسی عمید، تهران: امیرکبیر، چاپ سیوسوم.
قائم مقام فراهانی، محمدحسین، (سال تحصیلی ۶۷ـ۱۳۶۶)، جزوه حقوق تجارت (۱)، عملیات تجارتی و تاجر، تکالیف تاجر، قراردادهای تجاری، تهران: انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
کاتبی، حسینقلی، (بیتا)، حقوق تجارت، بیجا: بینا.
ـــــــــــــــ ، (۱۳۵۳)، حقوق تجارت، تهران: بینا، چاپ چهارم.
قیاسی سررکی,غیاثالدین (سیامک) . (1402). بازپژوهی ضابطه تشخیص تاجر و معاملات تجاری با تأکید بر لایحه جدید قانون تجارت. فصلنامه دین و قانون, 11(42), 75-91. doi: 10.225/qjrl.2023.219
MLA
قیاسی سررکی,غیاثالدین (سیامک) . "بازپژوهی ضابطه تشخیص تاجر و معاملات تجاری با تأکید بر لایحه جدید قانون تجارت", فصلنامه دین و قانون, 11, 42, 1402, 75-91. doi: 10.225/qjrl.2023.219
HARVARD
قیاسی سررکی غیاثالدین (سیامک). (1402). 'بازپژوهی ضابطه تشخیص تاجر و معاملات تجاری با تأکید بر لایحه جدید قانون تجارت', فصلنامه دین و قانون, 11(42), pp. 75-91. doi: 10.225/qjrl.2023.219
CHICAGO
غیاثالدین (سیامک) قیاسی سررکی, "بازپژوهی ضابطه تشخیص تاجر و معاملات تجاری با تأکید بر لایحه جدید قانون تجارت," فصلنامه دین و قانون, 11 42 (1402): 75-91, doi: 10.225/qjrl.2023.219
VANCOUVER
قیاسی سررکی غیاثالدین (سیامک). بازپژوهی ضابطه تشخیص تاجر و معاملات تجاری با تأکید بر لایحه جدید قانون تجارت. فصلنامه دین و قانون. 1402;11(42):75-91. doi: 10.225/qjrl.2023.219