فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

آسیب‌شناسی جرم‌انگاری حمایتی از کیان خانواده

نوع مقاله : Research Article

نویسنده
عضو هیئت‌علمی گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران.
چکیده
اهمیت‌ حفظ کیان خانواده‌ جهت برقراری ‌سلامت‌ جامعه‌ انکارناپذیر است و با لحاظ اصل حداقلی بودن حقوق جزا، رویکرد حمایتی از کیان خانواده در قوانین متعددی تصریح و در برخی موارد به جرم‌انگاری حمایتی منتج گردیده است. در آخرین پیش‌نویس لایحه تعزیرات نیز مواد متعددی با هدف جرم‌انگاری حمایتی از کیان خانواده اعم از حمایت از سلامت، تشکیل و ثبات یا قداست کانون خانواده و روابط حاکم ذکر گردیده که به‌عنوان بررسی آخرین مرحله تحولات قانونی واجد اهمیت است. در راستای پاسخگویی به چگونگی جرم‌انگاری حمایتی قانون‌گذار از کیان خانواده مبتنی بر روش کتابخانه‌ای، روند جرم‌انگاری و تقنینی موضوع در مقاله حاضر توصیف و تحلیل و مواد مربوط در لایحه تعزیرات آسیب‌شناسی گردید که مؤید ایرادات جدی از جهت تعداد عناوین مجرمانه و نوع و میزان مجازات‌هاست. بنابراین با توجه به مواد قانونی اصلاحی پیشنهادی در مقاله، بازبینی رویکرد قانونی ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.
کلیدواژه‌ها

  1. اسدی، لیلاسادات، (1390)، درس‌نامه حقوق کیفری خانواده، تهران: کارور.
  2. امامی، اسدالله و حسین صفایی، (1373)، حقوق خانواده، ج1، تهران: اسلامیه.
  3. امیرارجمند، اردشیر (زیرنظر) (1386)، مجموعه اسناد بین‌المللی حقوق بشر، قسمت اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، چاپ دوم.
  4. بجنوردی، میرزا حسن، (1389)، قواعد فقهیه، ج1، نجف: مطبعه الآداب.
  5. جبعی‌عاملی، زین‌‌الدین، (1403ق)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
  6. حسینی مراغی، سید میر عبدالفتاح، (1417ق)، العناوین، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  7. رحمانی، محمد، (1376)، «قاعده‌‌ غرور»، فقه اهل بیت، ش10.
  8. ریاضت، زینب، (1390)، سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال جرایم علیه خانواده، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی دکتر عباس شیری، دانشگاه تهران مرکز.
  9. زینالی، امیرحمزه، (بهار و تابستان1388)، «حمایت کیفری از خانواده در قانون مجازات اسلامی»، دوفصل‌نامه تخصصی فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، س14، ش50.
  10. ــــــــــــــ ، (۱۳۸۷)، «دگرگونی راهبردهای حقوق کیفری در مسئله‌‌ تعدد زوجات»، دوفصل‌‌نامه‌‌ تخصصی فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، ش49، ص52ـ53.
  11. شکری، رضا، (1381)، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، تهران: مهاجر.
  12. طباطبایی حکیم، محسن، (1416ق)، مستمسک عروه الوثقی، قم: دار تفسیر.
  13. فرید تنکابنی، مرتضی، (۱۳۷۶)، سیری دیگر در نهج الفصاحه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم.
  14. کاتوزیان، ناصر، (1371)، حقوق مدنی خانواده: نکاح و طلاق، روابط زن و شوهر، ج1، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  15. ــــــــــــــ ، (1400)، «فقه سنتی، فقه پویا»، مجموعه مقالات: گامی به سوی عدالت، تهران: میزان، چاپ سوم.
  16. مطهری، مرتضی، (بی‌تا)، حقوق زن و تعدد زوجات و ازدواج موقت، قم: اهل بیت.
  17. ــــــــــــــــ ، (1371)، نظام حقوق زن در اسلام، تهران: صدرا، چاپ هفتم.
  18. معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه، (1384)، مجموعه نشست‌های قضایی 6، تهران: قضا.
  19. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، (1386)، مجموعه نشست‌های قضایی 3، تهران: قضا.
  20. مهرپور، حسین، (۱۳۷۱)، مجموعه نظریات شورای نگهبان، ج3، تهران: کیهان.
  21. نائینی، (1413ق)، المکاسب و البیع، ج2، قم: دفتر انتشارات جامعه‌‌ مدرسین.
  22. ولیدی، محمدصالح، (1386)، حقوق جزای اختصاصی، تهران: امیر کبیر، چاپ سوم.