در نظام دادرسی که اختیار ارزیابی دلایل به قاضی داده شده است، اعتبار یا عدم اعتبار دلایل، حاصل اطمینانی است که در قاضی ایجاد میشود. این ارزیابی در مورد همه دلایل به یک شکل اعمال نمیشود. گواهی یا شهادت عبارت است از اخبار قطعی از حق لازمی به نفع شخص ثالث که از جانب غیر حاکم، واقع میشود. از طرفی دیگر امارات قضایی، اوضاع و احوالی است که منجر به علم قاضی میشود و از سه منشأ تحصـیل میشوند: ظنون دادرسان عرف و عادات اجتماعی و قـراین و اوضـاع واحـوال و بـا صـلاحدید قاضی و در صورتی که این قراین برای دادرس اطمینان و باور درونی ایجاد نماید، اماره قضایی محسوب و میتواند مستند رأی دادگاه قرار گیرد. در مورد شهادت، قانونگذار در ماده ۲۴۱ ق.آ.د.م. مصوب 1378، اختیار ارزیابی شهادت را به دادگاه محول نموده است و قانون ق.آ.د.م. مصوب 1392 نسبت به ارزیابی گواهی، ساکت است؛ در مواد 176، 177 و 197 ق.م.ا. مصوب 1392 به تفصیل به نحوه ارزیابی گواهی توسط دادگاه پرداخته است. این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی به این مسئله پرداخته است که در مقام تعارض بین گواهی با شرایط شرعی و قانونی و علم قاضی ناشی از امارات قضایی، از منظر فقه و حقوق ایران، راهحل چیست؟ این پژوهش در تحلیل حقوقی نقش قاضی در ارزیابی گواهی، به این نتیجه دست یافت که قاضی دارای اختیار گسترده در تشخیص شرایط و تعیین ارزش گواهی است و البته این اختیار منصرف از مواردی است که شهادت، واجد شرایط شرعی و قانونی شناخته شود
سعیدی,محمدمهدی و سعیدی,علی . (1401). سنجش ارزش گواهی توسط قاضی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران. فصلنامه دین و قانون, 10(38), 55-77. doi: 10.225/qjrl.2022.212
MLA
سعیدی,محمدمهدی , و سعیدی,علی . "سنجش ارزش گواهی توسط قاضی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران", فصلنامه دین و قانون, 10, 38, 1401, 55-77. doi: 10.225/qjrl.2022.212
HARVARD
سعیدی محمدمهدی, سعیدی علی. (1401). 'سنجش ارزش گواهی توسط قاضی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران', فصلنامه دین و قانون, 10(38), pp. 55-77. doi: 10.225/qjrl.2022.212
CHICAGO
محمدمهدی سعیدی و علی سعیدی, "سنجش ارزش گواهی توسط قاضی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران," فصلنامه دین و قانون, 10 38 (1401): 55-77, doi: 10.225/qjrl.2022.212
VANCOUVER
سعیدی محمدمهدی, سعیدی علی. سنجش ارزش گواهی توسط قاضی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران. فصلنامه دین و قانون. 1401;10(38):55-77. doi: 10.225/qjrl.2022.212