به دنبال تبعات منفی حمایت گسترده از حقوق مالکیت فکری در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه سلامت، انتقال فناوری، دانش و رقابت، گرایش‌های مختلفی به منظور حفاظت از منافع عموم و مقابله با نظام مالکیت فکری حداکثری پا به عرصه وجود گذاشتند. این گرایش‌ها به پشتوانه نهادهای مدنی و تمایلات عمومی، با شعارهایی چون حفاظت از سلامت عمومی، آزادی اطلاعات، دسترسی به دانش و انتقال فناوری با توسل به ابزارهای مختلف سیاسی و حقوقی، درصدد محدود کردن نظام مالکیت فکری حداکثری برآمدند که آثار آن را می‌توان در تهیه اعلامیه دوحه سازمان تجارت جهانی در مورد موافقتنامه تریپس و سلامت عمومی، اعلامیه ژنو در خصوص آینده وایپو، قطعنامه مجمع عمومی سازمان بهداشت جهانی، نهضت کپی‌لفت و استفاده از حقوق رقابت برای تحدید مالکیت فکری، به‌وضوح دید. این گرایش در محدود کردن نظام حداکثری مالکیت فکری موفق بوده، اما در پیشنهاد نظام جایگزین برای حقوق مالکیت فکری توفیق چندانی نداشته که دلیل آن ضعف پیشنهادهای ارائه‌شده از جمله صندوق جایزه برای نوآوری است.