فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

تحلیل ظرفیت‌‌های قانونی سازمان‌‌های غیردولتی‌‌ در پرتو اصل شفافیت در نظام حقوقی ایران

نویسندگان
چکیده
سازمان‌های غیردولتی به‌عنوان یکی از مظاهر جامعه مدنی باید حاوی ویژگی‌‌های ذاتی این جامعه باشند. این سازمان‌ها به‌طورکلی و براساس فلسفه وجودی خود، از یک طرف باید به شناسایی نیازها و منافع افراد جامعه بپردازند و از طرف دیگر نیازها و منافع مورد شناسایی را به دولت به‌عنوان نهاد متولی در جهت برآوردن آنها منعکس و اعلام کنند. ارتباط سازمان‌‌های غیردولتی با دولت را می‌‌توان تحت عنوان «مشارکت سازمانی جامعه مدنی» قلمداد کرد. مشارکت سازمانیِ سازمان‌‌های غیردولتی در سه بُعد مشارکت در وضع قانون، اجرای قانون و نظارت بر آن قابل تقسیم‌‌بندی است. زیربنای مشارکت کارآمد و در راستای فلسفه وجودی سازمان‌های غیردولتی مستلزم پایبندی ساختار، نهادها و صلاحیت‌های این سازمان‌ها به مؤلفه‌های اصلی شفافیت ازجمله پاسخگویی و دسترسی آزاد به اطلاعات می‌‌باشد. در این پژوهش که به‌صورت توصیفی‌تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌‌ای انجام شد، در پی آن هستیم که مشارکت سازمانیِ غیردولتیِ شفاف‌بنیاد را در مجموعه نظام حقوقی ایران مورد بررسی قرار دهیم. نتایج حاصل از این پژوهش حاوی این برداشت است که می‌‌توان به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم این مدل مشارکت سازمانی سازمان‌های غیردولتی را در نظام حقوقی ایران مشاهده و دریافت کرد.
کلیدواژه‌ها