فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

درنگی پیرامون معاونت در افساد فی الارض موضوع ماده 286 قانون مجازات اسلامی 1392

نویسنده
چکیده
ماده 286 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 کسی را که به طور گسترده مرتکب یکی از جرایم علیه امنیت شده و اقدام او باعث اخلال شدید در نظم شده مفسد فی الارض و مستحق اعدام می‌داند. این ماده معاونت در این جرم را هم موجب اعدام می‌داند. در این باره سوالات و ابهامات متعددی مطرح است که این مقاله به پاسخ آنها می‌پردازد. مثلا مطابق یکی از قواعد حقوق کیفری، مجازات معاون، کمتر از مجازات مباشر می‌باشد. قانونگذار از این قاعده در جرم بسیار مهم و دارای مجازات سنگین «افساد فی الارض» به ظاهر عدول کرده است و برای معاون همانند مباشر مجازات اعدام را پیش بینی نموده است؛ آیا چنین است؟ ماهیت معاونت در افساد حدی است یا تعزیری؟ آیا علاوه بر اعدام، مجازات معاونت موضوع ماده 127 هم اجرا می‌شود یا قاعده تعدد معنوی حاکم است. یعنی مرتکب تنها به یک مجازات محکوم می‌گردد که اعدام باشد؟ اگر عمل معاون گسترده باشد ولی عمل مباشر گسترده نباشد حکم آن چیست؟. این مقاله با روش تحلیلی و با ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای به تحلیل و تبیین معاونت در افساد می‌پردازد. مهم‌ترین دستاورد مقاله اینست که اولا مقصود از معاونت در این ماده سردسته است که در اینصورت با ماده 130 همخوانی دارد و بسیاری از اشکالات مرتفع می‌شود. ثانیا حذف واژه «معاونت» از جهات متعدد ضروری است؛ ثالثا در صورتی که یکی از معاون و مباشر کارش گسترده نباشد، هیچ کدام مفسد فی الارض به شمار نمی روند.
کلیدواژه‌ها