فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

نرخ بهینه سود در بانکداری بدون ربای ایران (نقد و بررسی نظریه‌های تعیین نرخ سود)

نویسندگان
چکیده
تعیین نرخ بهینه سود بانکی در اقتصاد کشور، موضـوع مهمی اسـت که به دلیل تعدد متغیرهای اقتصادی، سیاسی، پولی و مـالی، تـاکنون اندیشـمندان کشـور در ایـن زمینه به اجماع کلی نرسیده‌اند. اندیشمندان و پژوهشگران اقتصاد اسلامی با توجه به متفاوت بودن جنبه‌های حقوقی، اقتصادی و همچنین رعایت جنبه‌های شرعی روش تعیین نرخ بهینه سود از نگاه اقتصاد اسلامی با اقتصاد متعارف، نظریه‌های مختلفی را اعلام نمودند. این الگوها و نظریات بیان شده ضمن آشکار ساختن اهمیت و حساسـیت تعیـین نـرخ سود در نظام بانکی بدون ربا، به این نکته نیز دلالت دارد که چارچوب منسجم و نظریه جامعی برای تعیـین نـرخ سـود در جامعه اسلامی ایران بـه وجود نیامده است؛ ضمن اینکه الگوی عملیاتی مشخصی نیز برای تعیین نرخ سود در نظریات مشاهده نمی‌شود. در این تحقیق سعی شده است معیارها وملاک‌های فقهی، حقوقی و اقتصادی تعیین نرخ بهینه سود را مشخص و با استفاده از این ملاک‌ها، بررسی و ارزیابی نظرات صورت گیرد و در نهایت راهکار جایگزین معرفی گردد. نتایج حاکی از آن است که اولاً راهکارها و نظریات بیان شده عموماً جامع و کامل نیستند و با ملاک‌های اسلامی سازگاری حداکثری ندارند؛ ثانیاً نرخ سود قاعده‌مند با الهام از رابطه تیلور می‌تواند روش بسیار مناسبی برای تعیین نرخ سود در اقتصاد ایران معرفی گردد که همه ملاک‌های فقهی و حقوقی و شرعی در آن رعایت شده است ونسبت به بقیه روش‌های بیان شده از جامعیت برخوردار باشد.
کلیدواژه‌ها