فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

درآمدی بر رویکرد فقهی، حقوقی و اقتصادی طراحی سیستم مالیات بر عایدی سرمایه

نویسندگان
چکیده
از مهم‌ترین ابزارهای تحقق اهداف اقتصادی دولت در هر نظام اقتصادی، چگونگی دریافت مالیات براساس ساختارهای سیاسی و اقتصادی متفاوت هر جامعه می‌باشد. وضع مالیات‌‌ در نظام‌‌های اقتصادی بر پایه اهداف درآمدی، توزیعی، تخصیصی وتثبیتی صورت می‌‌پذیرد. علاوه بر تامین مالی دولت، مالیات اﺑﺰار ﻗـﻮی تنظیم اقتصادی و سیاست‌گذاری جهت ﺗﺼـﺤﯿﺢ شکست ﺑﺎزار، تامین عدالت اجتماعی، تامین اجتماعی و ﺗﻮزیﻊ ﻣﺠﺪد درآﻣﺪ نیز محسوب می‏شود. در راستای نیل به این مقصود، دولت با پرهیز از وضع مالیات‌های اختلال‌زا، مالیات بر عایدی سرمایه را در جهت بهبود توزیع درآمد(به شرط نبود اختلال‌‌زایی)، کنترل قیمت‌‌های سوداگرانه دارایی‌‌ها و عایدات سرمایه‌‌ای و همگرایی تفاوت‌‌های بخشی اعمال می‌‌کند. در این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌‌ای و اسنادی، رویکردهای فقهی، حقوقی و اقتصادی که در طراحی یک سیستم مالیات بر عایدی سرمایه باید در نظر گرفته شود، بیان گردید و شباهت‌‌ها و تفاوت‌‌های این مالیات با مالیات‌‌های اسلامی(خمس) بررسی شد. از جهت انطباق مالیات بر عایدی سرمایه با مالیات‌‌های اسلامی(خمس) نشان داده شد، این مالیات را می‌‌توان بخشی از خمس دانست که از قوانین مرتبط با خمس در شمول افراد حقوقی، تعلق مالیاتی و سال مالیات پیروی نکرده و در بقیه موارد با توجه به اختیاراتی که در قانون داده می‌‌شود، این درجه انطباق پذیری افزایش می‌‌یابد. در جهت توجه به رویکردها در طراحی سیستم مالیات برعایدی سرمایه، فراهم بودن زیرساخت‌‌ها و بانک‌های اطلاعاتی، شناسایی بازارهای مستعدتر شکل‌‌گیری تقاضای سوداگرانه، مشمولین مالیاتی، نرخ بهینه و محل مصرف درآمد این مالیات، معافیت‌‌ها و تناسب آن با ملاحظات شرعی وکارایی اقتصادی از نکات مهمی هست که باید در سیاست‌‌گذاری و قوانین مربوط به این مالیات مورد توجه جدی قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها