در نظام حقوقی ایران مجازات حبس یکی از جزاهایی است که بیشترین تغییرات را از جهت نظری، کارآمدی و شیوه اجرا شاهد بوده که امروزه باچالش و بحران ناکارآمدی روبروست. لذا دانشمندان حقوق کیفری در فکر شناسایی مشکلات و راهکارهای برون‌رفت از آنها بوده و هستند. اجرای مجازات‌های جایگزین حبس ازآنجاکه علاوه بر حذف مشکلات و آسیب‌های زندان، الزامات ناظر بر حقوق بشر و کرامت انسانی را رعایت کرده و هزینه‌های عدالت کیفری را به‌گونه چشمگیری کاهش می‌دهند، این پژوهش درصدد است که برای حل معضل تورم زندانیان باید از چهارچوب سیاست کیفری خارج شده و راهکارهای کاهش آمار زندانیان را در گستره‌ای به وسعت سیاست جنایی و جرم‌شناختی پی‌جویی کرده و با اتخاذ تدابیر و اقدام‌هایی در راستای پیشگیری از جرم، با استفاده مناسب از مجازات‌های جایگزین حبس، از مضرات و خطرها و آسیب‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... که دامن‌گیر زندان است جلوگیری کرده و با به‌کارگیری مناسب جایگزین‌های حبس باتوجه به شخصیت، موقعیت و نوع جرم ارتکابی زمینه بازپروری و اصلاح محکومان را فراهم آورد. در ایران فقط در دهه اخیر است که استفاده از مجازات جایگزین به‌صورت جدی مطرح شد، اما هنوز این مجازات‌ها شناخته‌شده نیستند و در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قانونگذار به‌صورت محسوسی به جایگزین‌های حبس و نهادهای جایگزین پرداخته و به این مهم رسیده که باید به‌جای استفاده از زندان برای بازپروری محکومان، از مجازات جایگزین حبس استفاده شود و استفاده از این نوع مجازات را در اولویت و در پی حبس‌زدایی باشند.