فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

پیشگیری اجتماعی از اختلاس با تأملی در آموزه‌های نهج‌البلاغه

نویسندگان
چکیده
جرم اختلاس ازجمله جرائم اقتصادی است که مجازات، از شمار مرتکبان آن نکاسته است. این در حالی است که در جامعه امروز پیشگیری‌های غیرکیفری و به‌طور مشخص پیشگیری اجتماعی با پیشرفت علم جرم‌شناسی، جایگاه ممتازی یافته است. در میان آموزه‌های نهج‌البلاغه نیز نکات دقیق و فراوانی دراین‌باره وجود دارد؛ ازجمله اینکه یکی از مؤلفه‌های مهم امام علی (ع) در واگذاری مناصب حکومتی، پرهیزگاری و امانت‌داری کارگزارانش بود و سیاست حکومتی ایشان در مورد دست‌اندازی به بیت‌المال توسط افرادی که آن را در اختیار داشته‌اند، شایان توجه است. نوشتار حاضر با توسل به فرمان‌ها و توصیه‌های موجود در نهج‌البلاغه درصدد آن است که به‌طور مشخص به راهکارهای اجتماعی پیشگیرانه جرم اختلاس در اثرگذاری بر کاهش وقوع این جرم بپردازد. نتایج این مقاله در تلاش است آموزه‌های پیشگیرانه جرم‌شناسان را با تطبیق بر کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه در حوزه جرم اختلاس به‌طور دسته‌بندی‌شده و روشمند ارائه دهد تا از این رهگذر از مجریان نظام عدالت کیفری، اجرایی شدن آن را طلب نمود. سؤال مقاله این است که آموزه‌های نهج‌البلاغه تا چه اندازه منطبق بر رهیافت‌های جرم‌شناسی پیشگیرانه است؟ این پژوهش با روش تحلیلی‌نظری و با رویکرد کارکردگرایانه، به‌صورت توصیف و تحلیل مطالب صورت گرفته و از مدل و نظریه سیستمی و مفاهیم آن در ارتباط با پیشگیری از جرایم استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌‌ای اسنادی است. درنهایت نتیجه آنکه آموزه‌های جدید جرم‌شناسی پیشگیرانه با رویکردها و آموزه‌های نهج‌البلاغه در یک راستا هستند و راهکارهای پیشگیرانه از جهت مبارزه و پیشگیری به متولیان سیاستگذاری جنایی پیشنهاد می‌گردد.
کلیدواژه‌ها