هرگاه علیه شخصی در دادگاه و نزد قاضی اقامه دعوی شود، مدعیعلیه یا بر ثبوت ادعای مدعی اقرار و اعتراف مینماید، یا سکوت و یا هم انکار؛ در فرض اقرار، اگر واجد شرایط باشد، دعوی علیه او فیصله یافته و ملزم به ادای حق میشود و در صورت سکوت نیز حاکم وی را وادار به اقرار یا انکار مینماید که اگر اصرار بر سکوت داشته باشد بازهم علیه او حکم صادر میگردد؛ در فرض انکار مدعیعلیه، مدعی باید اقامه بینه کند تا به نفع او حکم گردد؛ اما اگر بینه اقامه نکند میتواند استحلاف و در خواست سوگند از مدعیعلیه در نزد قاضی داشته باشد. آنگاه جواب منکر و مدعیعلیه چهار صورت خواهد داشت: بر نفی ادعای مدعی سوگند یاد میکند، که در این صورت حاکم بر برائت او حکم نموده و دعوا خاتمه مییابد، یا سوگند را به مدعی رد میکند و مدعی یا سوگند میخورد و حاکم به نفعش حکم میکند و یا هم امتناع میورزد که دعوایش ساقط میشود، یا اینکه مدعیعلیه نکول و یا هم سکوت میکند
