فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

مطالعه تطبیقی تفکیک‌ قوا در نظام حقوقی ژاپن و ایران؛ بهینه‌سنجی الگوی تفکیک قوا

نویسنده
چکیده
ایده تفکیک قوا سبب شکل‌گیری نظام‌های حقوقی مختلف از جمله؛ نظام ریاستی، پارلمانی و نیمه‌ریاستی ـ نیمه‌پارلمانی برای جلوگیری از تجمیع قدرت نهادی، و تخصصی شدن امور همجنس در سه حوزه تقنین، اجرا و قضا شده است. مقارنه الگوهای محقق‌شده از تفکیک قوا روش مطالعه تطبیقی تجویزی (نورماتیو)، ضمن انجام توصیف برای تحقق مطلوب‌‌تر الگوهای هم‌‌کارکرد، پیشنهادهایی نیز ارائه می‌‌دهد. از این جهت مطالعه تطبیقی تجویزی برای نظام حقوقی ایران که گرایش به بهبود تفکیک قوای خود دارد و رهبری آن بعد از اصطکاک‌های عمده قوه مجریه با سایر قوا در 24/7/1390 به‌طور جد این ایده را طرح ساختند، اهمیت دوچندان دارد. بر این اساس نگارندگان با در این مقاله درصدد مطالعه تطبیقی تجویزی تفکیک قوا در ایران و ژاپن برآمده‌‌اند. کشوری آسیایی که در امر اقتصاد کاملاً موفق است و همانند ایرران از مدل قوه مجریه دو رکنی بهره می‌‌برد. مدل تفکیک قوای ژاپن، سلطنتی ‌مشروطه پارلمانی است که قوه مجریه متشکل از امپراتور و کابینه، در برابر پارلمان مسئول هستند. مطابق قانون اساسی در نظام حقوقی ایران مدل استقلال قوا که قرابت‌هایی با مدل تفکیک قوای نیمه‌ریاستی و نیمه‌پارلمانی دارد، با پذیرش حکومت دینی در قالب ولایت فقیه بنا نهاده شده است. بدین ترتیب نگارندگان ضمن بررسی وجوه افتراق و اشتراک نظام‌‌های تفکیک‌ ‌قوا، با تکیه بر روش توصیفی‌ ـ‌ تحلیلی توضیح داد‌‌ند که مدل پارلمانی در ژاپن چون بر دولت تفوق دارد، با اصطکاک‌‌های اجرایی بسیار کمتری مواجه و چون اقتدار تقنینی و نظارتی به‌صورت انحصاری در چارچوب دایت (پارلمان) اعمال می‌‌گردد، با تشتت هنجاری و اجرایی و حتی قضایی روبرو می‌‌گردد.

 
کلیدواژه‌ها


26. ACQUAVIVA (J.-C), Droit constitutionnel et institutions politiques, Paris, Gualino, 2005
27. Baerwald, Hans H. (2010), Japan's Parliament: An Introduction, Cambridge University Press.
28. Edward M. Martin (1948), The Allied Occupation of Japan, Stanford, Stanford U.P.
29. Japan Pocket Guide, 2002 Edition, Foreign Press Center, Tokyo
30. Joseph Pittau (1967), political Thought in Early Meiji Japan 1868-1889, Cambridge, Mass., Harvard U.P.
31. Kodansha Encyclopedia of Japan (1983), 9 vols., Tokyo & New York, Kodansha, II
32. Richard H. Minear (1970), Japanese Tradition and Western Law, Cambridge, Mass., Harvard U.P.
33. Robbers, Gerhard (2007), Encyclopedia of World Constitutions, New York: Facts On File.
34. Saudi, Hageman (1972), Japan in Cement World Affairs 1970-73, Japan Times Ltd, Tokyo
35. Tamás, Csaba Gergely (2012), The Birth of the Parliamentary Democracy in Japan, Nr./No.33, zjapanr, Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Privatrecht, pp: 145-167.
36. The Japan Book (2002), Kodansha Int,1 Edition.
ج) پایگاه‌های اینترنتی
37. Http://www.jin.jcic.or.jp
38. Http://www.yahoo.com/countries,Japan,Governmental Structure of Japan, htm1.20.1.03
39. Http://www.yahoo.com/Lounthes/Japan/Governmental strategy of Japan, htm.20.1.03