مهم‌ترین دستاورد مشروطه‌‌خواهی در ایران، تشکیل مجلس شورای ملی بود. یکی از واژه‌‌های رایجی که از ابتدای تأسیس این نهاد و چه‌بسا پیش از آن به نمایندگان مجلس اطلاق می‌‌شد، واژه «وکیل» بود. وکالت در ابواب فقهی شیعه واجد آثار و احکام خاص خود بود و در نگاه اول گویای یک رابطه دوطرفه محدود در حقوق خصوصی بود. این استعمال سبب طرح نظریه مشابهت نهاد نمایندگی مجلس با وکالت فقهی شد. این مقاله درصدد است با واکاوی تاریخی مفهوم وکالت در غرب و تشریح فضای فکری و عمومی تشکیل مجلس اول شورای ملی، این نکته را مشخص سازد که آیا می‌‌توان با قطعیت، موجودیت نظریه‌‌ مشابهت وکالت فقهی با نمایندگی را به‌عنوان یک نظریه رایج در عصر تشکیل مجلس اول پذیرفت یا خیر؟ بر اساس یافته‌‌های این مقاله، نظریه مشابهت در زمانه تشکیل مجلس، هوادار جدی‌‌ای نداشته و بی‌‌توجهی به تبار غربی این واژه و نیز غفلت از وقایع تاریخی، موجب طرح ‌‌شدن این امر به‌عنوان یک نظریه رایج بوده است. این نتیجه در بررسی اقدامات و مکتوبات جریانات اصلی در صدر مشروطه، متشکل از روشنفکران و علمای دینی، نمایندگان مجلس و در نهایت عامه مردم و با روش کتابخانه‌‌ای به دست آمده است.