امروزه مالیات بر ارزش افزوده در تعداد زیادی از کشورها اجرا و دریافت میشود و سیستم اجرایی این نوع مالیاتها در کشورهای پیشرفته به نوعی است که معاملات تا حد ممکن، به صورت برخط و دریافت مالیات و استرداد مازاد بهصورت لحظهای صورت میگیرد. اما در نظام مالیاتی کشور ایران تأخیر پرداختهای طرفین یکی از مسائل مهم است و قانون برای رفع این معضل از ابزار بازدارنده پرداخت خسارت بهصورت ثابت درصدی استفاده کرده است که شبهه مهم ربوی بودن این خسارتها و اکل مال به باطل مطرح میشود. از یک طرف زبانِ قانونگذاری کشور اسلامی ایران مالیات و خسارتهای آن را دِین تلقی نموده و با توجه به مبانی فقهی، شبهه ربوی در جبران خسارت قوانین مالیاتی بهصورت جدی ایجاد میشود. از طرف دیگر جبران خسارتهای مالیاتی با نرخ ثابت غالباً موجب دریافت یا پرداخت مازاد به نفع یکی از طرفین میگردد و این موجب اکل مال بالباطل و همچنین گسترش بدهی افراد و سازمان امور مالیاتی میگردد. دستاورد این مقاله شبهه ربوی بودن این خسارتها و شبهه اکل مال بالباطل و غرری بودن آنها با استفاده از تکنیکهای مختلف فقهی ـ اقتصادی است.
31. al-Suwailem, Sami, (2000), Towards an objective measure of gharar in exchange, Journal of Islamic Research and Training Institute of the Islamic development bank, Jeddah.