فرضیه مقاله آن است که موضوعات ثابت دارای حکم ثابت و موضوعات متغیر دارای حکم متغیّرند، با این توضیح که حکم ثابت را «شارع مقدس» و حکم متغیّر را «حاکم اسلامی» جعل و صادر می‌کند‌. در صورتی که بتوان «ثبات و تغیر موضوع» را تشخیص داد، «ثبات و تغیر حکم» هم رقم خواهد خورد‌. اصولاً موضوع متغیر نمی‌تواند دارای حکم ثابت باشد، چنان‌که موضوع ثابت نمی‌تواند حکم متغیر داشته باشد‌. موضوع ثابت دارای حکم ثابت و موضوع متغیر دارای حکم متغیر است‌. «چگونگی تشخیص ثبات و تغیر موضوع» و به تبع آن ثبات و تغیر حکم، و «مرجع تشخیص» آن، موضوع این نوشته کوتاه است‌. البته اینکه هر دو دسته احکام ثابت و متغیّر جزء شریعت‌اند یا نه‌، فعلاً از موضوع بحث خارج است.‌ برای روشن شدن مسئله و تبیین فرضیه مقاله، ذکر یک مقدمه و بیان دو مطلب لازم به نظر می‌رسد‌.