فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

ماهیت قانون از نگاه اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان

نویسندگان
چکیده
زیست دسته‌جمعی انسان‌ها مستلزم وجود چارچوب‌‌‌بندی‌هایی مشخص است که عدم رعایت آنها ادامه و دوام این زیست را به خطر می‌اندازد. تنظیم مناسبات اجتماعی بشر مستلزم وجود مجموعه‌‌ا‌‌ی از قواعد و مقررات است. در باب منشأ شکل‌‌گیری این قواعد، تاریخ نظرهای گوناگونی به خود دیده است. اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان درباره مبانی و ماهیت قواعد و مقررات، نظرهای گوناگون و بعضاً متفاوت یا مشابهی ارائه کرده‌اند. در این پژوهش برآنیم که با روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین و واکاوی نظر این دو گروه از اندیشمندان راجع‌به ماهیت قانونگذاری بپردازیم. به‌طورکلی معیارهای مشترک در این باب نزد هر دو گروه عبارتند از: قوانین الهی، عقل و آموزه‌‌های اخلاقی. صرف‌نظر از تفاوت‌‌ نظرها، تحولات فکری آنها دارای مشابهت‌‌هایی می‌‌باشد که همخوانی کلی این نظرها با توجه به اقتضای زندگی مدرن بشر، می‌‌تواند در ایجاد قوانین مشابه مؤثر واقع شود.
کلیدواژه‌ها

Aquinas, Thomas, (1938), on The government of rulers, ed. By Gerald B. Phelan, Sheed & ward edition.
48. Aquinas, Thomas, (1965), "The various types if law" Translated by j. G. Dawson, London.
49. Austin, john, (1832), the province of jurisprudence determined, W. Rumble (ed). Cambridge. Cambridge university press.
50. Austin, john, (1879), Lectures on jurisprudence or the philosophy positive law (v.2), 4 edition, rev., London: Thomas press.
51. Copleston, Frederick Charles, (1955), Baltimore MD: Penguin Press.
52. Friedman, Milton, (1960), Legal Theory, Landau.
53. Fuller, L., (1969), the morality of law, Yale university Press.
54. Lioyd, Dennis, (1965), introduction to jurisprudence "with selected texts" The summa Theological, London, stevens and sons.
55. Serieux, A., (1993), le droit natural, PUF.