فصلنامه دین و قانون

فصلنامه دین و قانون

نقش فقه در شناسایی آسیب‎های اجتماعی و کنترل آنها

نویسندگان
چکیده
مسئله آسیب‌های اجتماعی از مهم‌ترین معضلات تهدیدکننده زندگی اجتماعی است که با از میان بردن نیروها و توانمندی‌های جامعه، نقش مخربی در سلامت و فرایند توسعه و پیشرفت جامعه دارد. فقر و بیکاری، تکدی‌گری، فساد اداری، مهاجرت و حاشیه‎نشینی، اعتیاد، فساد اخلاقی، انحرافات جنسی، دین‌گریزی، طلاق، دزدی و بی‏خانمانی از مصادیق بارز آسیب اجتماعی بوده، مولّد مشکلات و آسیب‏های دیگر نیز به شمار می‏آید. در این مقاله با طرح این پرسش اصلی که «نقش فقه اسلامی در شناسایی، بررسی زمینه‎ها و اسباب ایجاد و گسترش آسیب‎های اجتماعی، و نیز پیشگیری، کنترل و کاهش آنها چیست؟»، کوشش شده‌ با تکیه بر مبانی دینی و آموزه‌های غنی فقه امامیه، معلوم گردد که فقه توانایی و ظرفیت شایسته‌ای در این عرصه دارد که کمتر موردتوجه قرار گرفته است. آسیب‎های اجتماعی جز با اخلال در یکی از ارتباطات چهارگانه انسان با خدا، همنوعان، طبیعت و خود بروز نمی‎یابد. دانش شریف فقه با نهادهای مختلف و در سطح کلان و خرد می‏تواند در شناسایی، پیشگیری و درمان آسیب‏های اجتماعی نقشی مهم و مؤثری ایفا کند؛ به‌شرط آنکه ظرفیت‌ها و کارکردهای فقه در مواجهه با معضلات و آسیب‌های اجتماعی به‌درستی شناسایی و موردبهره‌گیری قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها